66- The Human Chain I (زنجیره‌ی انسانی ۱)
درباره این اپیزود
چگونه در تمام طول تاریخ، بشر توانست تنها یک بیماری عفونی انسانی را برای همیشه از روی زمین محو کند؟ و این پیروزی چه چیزی دربارهٔ معنای «پیشرفت» به ما می‌گوید؟
🎥 نسخهٔ تصویری این اپیزود (به همراه برخی تصاویر مرتبط) را می‌توانید در کانال یوتیوب پادکست پرسه تماشا کنید.
نویسنده و راوی: عباس سیدین
اسپانسر این اپیزود: شامپوهای شاوما
«روزگار آبله» بخش اول از پروندهٔ سه‌قسمتی «زنجیرهٔ انسانی» در پادکست پرسه است. در این پرونده، از پرسه‌هایم در لابلای کتاب‌ها، داستان بیماری آبله را دنبال می‌کنم؛ ویروسی که هیچ ناقل و میزبان دیگری به جز انسان نداشت و هزاران سال در یک زنجیرهٔ پیوسته از نفسی به نفس دیگر همراه تاریخ بشر آمد، تا روزی که سرانجام در اکتبر ۱۹۷۷ در شهر مرکا در سومالی، این زنجیره در بدن آخرین بیمار طبیعی آبله به نام «علی ماوو معالین» متوقف شد.
برای درک این نقطهٔ پایان، در این اپیزود (اپیزود اول) به عقب برمی‌گردیم؛ به روزگاری که آبله نه یک بحران مقطعی، بلکه بخشی از جریان عادی زندگی بود. دورانی که آبله میان تولد و مرگ می‌نشست، سالانه صدها هزار کودک را به کام مرگ می‌فرستاد، یک‌سوم نابینایی‌ها را رقم می‌زد و چهرهٔ بازماندگان و روابط اجتماعی و خانوادگی را برای همیشه دگرگون می‌کرد.
در اپیزود «روزگار آبله» به این موضوعات می‌پردازیم:
- آخرین بیمار: روایت اتفاق ساده اما تاریخ‌سازی که در اکتبر ۱۹۷۷ در سومالی رخ داد.
- زیستن در جهانِ آبله: از تضاد دردناک مراقبت خانوادگی و خطر سرایت تا تأثیر آبله بر ازدواج، استخدام خدمتکاران دارای مصونیت و شکل‌گیری دانشگاه‌های قارهٔ آمریکا.
- آبله در ایران: نگاهی به گزارش‌های تاریخی همه‌گیری آبله در اصفهان، مرند، کرمان و کردستان و تأثیر آن بر جمعیت ایران.
- از آیین‌ها تا مایه‌کوبی (Variolation): چگونه بشر قرن‌ها پیش از شناخت میکروب‌ها، در هند، چین، ایران، آفریقا و عثمانی یاد گرفت با وارد کردن کنترل‌شدهٔ بیماری به بدن افراد سالم، در برابر آبله مصونیت ایجاد کند؟
- سفر پُرماجرای دانش: داستان «اونه‌سیموس» (بردهٔ آفریقایی) و کشیش «کاتن ماتر» در همه‌گیری ۱۷۲۱ بوستون، و تلاش «لیدی مری مونتگیو» برای انتقال دانش پیرزن‌های استانبول به دربار انگلستان و آزمایش آن روی زندانیان محکوم به اعدام.
- دوراهی‌های اخلاقی و فلسفی: چرا مخالفت پزشکان و مؤمنان با مایه‌کوبی در قرن هجدهم، صرفاً ناشی از جهل نبود و چه پرسش‌های عمیقی دربارهٔ مرز اختیار فرد، خانواده و جامعه مطرح می‌کرد؟
- تولد واکسن: از تجربهٔ شیردوش‌های انگلیسی، آزمایش «بنجامین جستی» و روایت‌های آبلهٔ گاوی و شتری در بلوچستان ایران تا آزمایش تاریخی «ادوارد جنر» روی «جیمز فیپس» در سال ۱۷۹۶.
🌐 وبسایت و شبکه‌های اجتماعی پرسه:
- اینستاگرام: https://www.instagram.com/parsehpodcast
- تلگرام: https://t.me/parsehpodcast
- توییتر (ایکس): https://x.com/ParsehP
- وبسایت پرسه: https://www.parsehpodcast.com
همراه هم بخوانیم، یاد بگیریم و دنیامان را بزرگ‌تر کنیم. 🌱
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
